Araştırma Ve Kuramların Geliştirilmesi

Araştırma sorusunun veya kuramın bir denklem haline getirilmesi araştırma sürecinin en önemli ve ilk aşamasıdır. Araştırma sorusu araştırma sırasında irdelenecek olan düşünceyi özetler ve araştırma ile ilgili çalışmanın temelini oluşturur. Kuram da araştırma sorusunun yanıtını sağlamaya çalışır. Kuramlar, teorik bilgi ve düşünce ile gerçek hayat arasındaki ilişkiyi kuran köprülerdir. Hipotezler ayrıca teorik bilginin geçerliliğini ve doğruluğunu sınamaya yarayan bilgilerdir. 

     Araştırmacılar araştırma ile ilgili düşüncelerini sınanabilir bir araştırma sorusuna dönüştürmek için önemli miktarda zaman harcarlar. Araştırma konuları ve soruları birden bire karşımıza çıkmazlar. Bir araştırma sorusunun geliştirilmesinde katkı sağlayan üç önemli etken vardır:

1) Pratik (Klinik) Deneyim: Klinik uygulamalar, içinden çok sayıda araştırma sorusunun geliştirilebileceği değişik deneyimler sağlar. Bir hemşire belirli bir olayın veya birbirine benzeyen olayların seyrini gözlemleyebilir, neden bu şekilde ortaya çıktıklarını merak edebilir ve hastanın bulunduğu ortamla bu olaylar arasındaki ilişki konusunda düşünceler üretebilir. Örneğin, pulse oksimetre ile hastaların solunumlarının yeterli düzeyde olup olmadığı ölçümlenmektedir. Bir hemşire çalışan diğer meslektaşlarının bu uygulama ile ilgili bilgi düzeylerini veya ölçümlemeleri etkileyen faktörleri merak edebilir.

2) Bilimsel Literatürün Eleştirel Bir Şekilde Değerlendirilmesi:Dergilerde yayınlanan bilgiler bir hemşireyi düşünmeye sevk ederek, bir sorunun varlığını düşündürebilir. Hemşire bir çalışmadan veya aynı konuda çok sayıdaki çalışmanın sonuçlarından yola çıkarak, önerilen uygulamaların etkiliği konusunda öncü bir çalışma yapabilir veya bir kalite iyileştirme projesi başlatabilir. Bunu kendi çalışma ortamında gerçekleştirebilir.

3) Literatürdeki Boşluklar: Literatürdeki bilimsel bilgiler eleştirel bir şekilde değerlendirildiğinde, bir uygulama alanı veya uygulama şeklinde boşluk olduğu da fark edilebilir. O zaman hemşire, bu boşluğu dolduracak nitelikteki bir bilimsel araştırmayı kendi çalışma ortamında tasarlayıp başlatabilir.Böylece mevcut bilimsel bilgi birikimine katkıda bulunmuş olur.

4) Henüz Sınanmamış Kuramlara İlgi Duyulması: Henüz hiç ele alınmamış bir hemşirelik uygulaması ile ilgili bir alan da yeni araştırma sorularının üretilebileceği oldukça zengin bir kaynaktır. Bu durumda hemşire hemşirelik veya başka bir disiplinle ilişkili bir kavramın veya kavramların araştırılması için yola çıkabilir. Araştırma sorusunun oluşturulması için tümden gelim yöntemini kullanır. Araştırmacı şu şekilde sorular geliştirir:: “Eğer bu kuram doğruysa, belirli hastalarda ve bazı koşullar altında ne gibi davranış değişiklikleri gözlemleyebilirim?”. “Eğer bu kuram doğruysa, bunu destekleyen ne gibi kanıtlar bulabilirim?”.

     Bir hemşirenin çocuk sağlığı ve hastalıkları hastanesinde onkoloji hastalarının bakım süreçleriyle görevli olduğunu ve çok sayıda çocuğun kanser ağrısından muzdarip olduğunu ama bu konuda daha fazla yardım sağlanması gerektiğini düşündüğünü varsayalım. Aynı hemşire bu konuda bir araştırma yapmak istesin. İlkönce bir araştırma sorusu oluşturacak, daha sonra başkalarının görüş ve fikirlerine baş vuracak, daha önce bu konuda yayınlanmış olan bilgilerin toplandığı literatürü inceleyecek, süreci etkileyen değişkenleri saptayacak ve sonunda araştırma sorusunu oluşturacaktır.

     Bu süreci şematik olarak gösterecek olursak:
     Düşüncenin Oluşması: Kanser tedavisi ve bakımı gören çocukların ağrı deneyimleri

     Beyin Fırtınası: 
• Akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı olan çocukların ağrı deneyimleri nelerdir? (algılama, değerlendirme ve yanıt açısından)
• Hangi ağrı giderici yöntemler uygulanmaktadır? (Örneğin, ağrı kesici ilaçlar, oyun tedavisi, ilginin başka alana çekilmesi)
• Bu yöntemler ağrının giderilmesinde ne kadar etkilidir? (Hastanın, ailesinin ve sağlık hizmeti sunanların bakış açısından)
• Etkili bir ağrı yönetiminin sonuçları nelerdir? (Örneğin, Fonksiyonel durum, yaşam kalitesi, morbidite, sağlık hizmetlerinin kullanımı)

     Literatürün Gözden Geçirilmesi:
• Anahtar kelime olarak çocuklar, lösemi ve ağrıyı kullanarak elektronik veritabanları olan CNAHL, MEDLINE ve Evidence-Based Nursing sitelerinde literatürün araştırılması
• Literatür araştırması sonucunda araştırmaların tümüyle işleme bağlı ağrılara ve ilaç dışı ağrı tedavisi yöntemlerine yoğunlaşmış olmasının fark edilmesi
• Ağrının bir çok çocukta ilk tanı konulduğunda var olduğunun ve hafiften şiddetliye kadar değişebildiğinin saptanması
• Dil sorunu olan çocukların ağrıyı ifade edebilme şanslarının çok düşük olduğunun saptanması
• Tedaviyle ilgili sorunların dört ana noktada toplandığının fark edilmesi; mukozit, karın ağrısı, nöropatik ağrı ve enfeksiyon ilişkili ağrı
• Ağrı deneyiminin boyutları, etkili ağrı yönetimi stratejileri ve sonuçlar konusunda çok az bilgi olduğunun fark edilmesi

     Değişkenlerin Belirlenmesi:
     Potansiyel Değişkenler:
• Ağrının algılanması
Algılama
Değerlendirme
Yanıt
• Ağrı yönetimi yöntemleri
• Sonuçlar
Fonksiyonel durum
Yaşam kalitesi
Morbidite/Ko-morbidite
Sağlık hizmetlerinin kullanımı

     Araştırma Sorusunun Oluşturulması
     Akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısı konulduktan bir yıl sonra çocukların ağrı deneyimleri, ağrı yönetimi stratejileri ve sonuçları ile ilgili deneyimleri nelerdir?

     Bundan sonrası, çalışma sorusunu biraz daha irdelemek, araştırmayı tasarlamak ve arkasından da araştırmaya başlamaktan ibarettir.

  •   31 Mar 2018 Cmt
  •   219

MAKALE YORUMLARI

Bu Makaleye Henüz Yorum yapılmamış. İlk sen yorum yap..

YORUM YAPINIZ

* Yorumlarınız kontrol edildikten sonra yayımlanacaktır

 
 
 
 
 

Son Haberler

Asitli içecekler ve meyve suları dişlerde asit erozyonuna yol açıyor